YAŞLILARDA KONSTİPASYON(KABIZLIK)

YAŞLILARDA KONSTİPASYON(KABIZLIK)

Yaşlı bireylerde yaygın olarak görülen konstipasyonun (kabızlık), yaşam kalitesi üzerine olumsuz etkileri bulunmaktadır. Günde üç ile üç günde bir arasında değişen dışkılama sayısı normal kabul edilmektedir. Konstipasyon (kabızlık) “dışkı oluşumu ve geçişinde zorluk ya da dışkı sıklığında azalma” olarak tanımlanmakta olup, kişiden kişiye değişen ve farklı şekillerde yorumlanan bir semptomdur.

Dışkılama sırasında ıkınma, fazla gayret gösterme, topak veya sert dışkılama,tam boşalamama hissi,boşaltımı sağlamak için elle müdahalede bulunma (parmakla boşaltma ya da destek) ve haftada üçten daha az sayıda dışkılama kabızlık belirtileridir.

Yaşlı bireyde dışkılama sırasında rektal ağrı, bulantı ya da kusma, abdominal ağrı ya da huzursuzluk şikâyetlerinin varlığı önemlidir. Konstipasyonun gelişimini önlemek, tedavisinden daha ekonomik ve daha kolaydır.

Ancak yaşlılarımız bu durumlarını yakınlarına söylemekten utanırlar ve çekinirler.

Yaşlı bireyin kullandığı ilaçlar (analjezik, antiasit, antikolinerjik, antihistaminik, sedatifler vb), hastalıkları, yetersiz lifli (posalı) gıda ve sıvı tüketimi konstipasyon gelişiminde risk faktörleri arasındadır. Konstipasyon ve laksatif kullanım bildirimi yaşla birlikte artmaktadır.

Konstipasyon toplumda yaşayan yaşlı bireylerin %15-20’sinde, huzurevlerinde yaşayanların ise %75’inden daha fazlasında olduğu bildirilmiştir. Yaşlı bireyde konstipasyon gelişimini önlemeye yönelik uygulamaların etkili olabilmesi için bireyin doktora gitmeli hikâyesi alınarak konstipasyon değerlendirmesinin yapılması gerekmektedir.

Bir hafta süreyle “bağırsak günlüğü” (sıklığı, özelliği, konstipasyon/iç çamaşırı kirletme ve oral ya da rektal laksatif kullanma) tutulmasıgerekir. Öğünlerin zamanında ve düzenli olması, sıvı kısıtlaması yoksa alımının arttırılması (günde 1500-2000 ml sıvı: 8-10 bardak) ve sıvının gün boyunca yudum yudum içilmesi sonderece önemlidir. Kahvaltıdan 30 dakika önce bir su bardağı ılık su içmesi, alkollü ve kafeinli sıvıların tüketiminin azaltılması sağlanmalı.Hurma, kuru erik, incir ve diğer yüksek lifli gıdaların tüketiminin arttırılması (lifli gıda alımının arttırılmasına rağmen, sıvı alımının az olması özellikle hareketsiz yaşlı bireylerde  tıkaç oluşumuna neden olabilir)gerekir.

Beyaz ekmek yerine tam buğday ve çavdar ekmeğin tercih edilmeli, haftada 2 kere kurubaklagil tüketilmeli ve meyve suyu yerine meyvenin kendisinin tüketilmelidir. Bağırsak yumuşatıcı ilaçlar (laksatif) doktor önerisi ile kullanılmalıdır.Bağırsak hareketlerinin baskılanmasına ve dışkının sertleşmesine neden olacağından defekasyon ihtiyacının ertelenmemesi lazım. Dışkılama sırasında mahremiyetin korunmasıda son derece dikkat edilmesi gereken konulardandır. Dışkılama zamanının düzenlenmesi (her gün aynı saatte ve özellikle kahvaltıdan sonra dışkılama için tuvalete oturma), Dışkılama sırasında çömelme pozisyonunun sağlanması (ör: alafranga tuvalet çok yüksekse, bireyin ayaklarının altına bir tahta konularak destek sağlanması ve yatağa bağımlı yaşlının dizlerinin bükülmesi). Yürüyüş yapın (günde 1-2 kez 15-20 dakika ya da günde 30-60 dakika veya haftada 3-5 kez; kısmi hareketli bireylerde ise günde 2 kez en az 50 metre yürümesi). Yürüyemeyen yaşlılarda aktif/pasif, kalçayı kaldırma, alt bedeni çevirme, tek bacağı kaldırma gibi yatak içi egzersizlerin yaptırılması şarttır.

Hepimizin çok iyi bildiği gibi bu uygulamaların tümünde hijyen kurallarına dikkat etmek gerekir.

https://gazetemerhaba.com/yaslilarda-konstipasyonkabizlik/ linkinden çıktı edilmiştir.
Sayfayı yazdırmak için TIKLAYIN!Kapat